NIX18 en verantwoord alcoholgebruik

Jaarlijks voeren we leeftijdscontroles uit om te controleren of bedrijven zich houden aan de leeftijdsgrens van 18 jaar voor het verkopen van alcohol. We zetten hiervoor testkopers in. Als een bedrijf toch alcohol verkoopt zonder de leeftijd van de testkoper te controleren, dan is dat een overtreding. We ondernemen dan actie. We kunnen bijvoorbeeld een waarschuwing of een boete geven. Als de horecazaak wel vraagt naar het identiteitsbewijs, dan krijgt het bedrijf een compliment. In het Preventie- en handhavingsplan alcohol staat meer over onze doelen en hoe we als gemeente aandacht besteden aan het verminderen van alcoholverkoop en –gebruik door jongeren onder 18 jaar.    

We kiezen de locaties die we controleren op basis van risico's en ontvangen meldingen over verkoop aan minderjarigen. Deze groep krijgt vaker controles dan andere horecabedrijven.   

We zien dat het nalevingspercentage lager ligt bij de sportkantines in vergelijking met andere locaties waar alcoholhoudende drank wordt geschonken. Daarom zal in 2026 onze focus weer op sportkantines liggen. 

In 2025 zetten we, naast de extra inzet op controles, in op samenwerking met TeamFit en SportUtrecht om sportlocaties te ondersteunen bij de naleving van Alcoholwet.  Wanneer bij een controle blijkt dat de naleving van de Alcoholwet niet op orde is, bieden we de mogelijkheid dat TeamFit contact opneemt met de betreffende vereniging. Zij geven dan praktische tips en advies over hoe beter om te gaan met alcoholgebruik binnen de sportomgeving. Deze aanpak wordt in 2026 voortgezet.    

In 2025 zijn er in 58 leeftijdsgrenscontroles uitgevoerd en er zijn 70 hercontroles uitgevoerd.  Hierbij zijn 67 overtredingen gezien die hebben geleid tot 25 waarschuwingen en 42 boetes. Het percentage horecabedrijven dat zich aan de regels houdt is iets gestegen. De horecabedrijven geven aan dat zij het moeilijk vinden om personeel aan te nemen dat lang in dienst blijft. Door wisselingen in het personeel en het hoge verloop vinden horecabedrijven het lastig om de kennis over NIX18 te behouden.   

Het merendeel van de handhaving en hercontroles is gedaan bij de sportkantines. De sportkantines zijn in totaal 43 keer gecontroleerd. Hiervan waren er 12 leeftijdscontroles en 31 hercontroles.  Er zijn 8 waarschuwingen gegeven en 20 boetes opgelegd. Omdat het naleefgedrag nog niet aanzienlijk is verbeterd, wordt in 2026 ook onderzocht welke acties het meest bijdragen aan verbetering van de naleving in de sportbranche.  
 

Onderzoek naar alcoholverkoop 
Om de twee jaar laat de gemeente een groot nalevingsonderzoek uitvoeren naar hoe goed horecabedrijven zich houden aan de regels voor de verkoop van alcohol aan jongeren onder de 18 jaar. Het doel van dit onderzoek is om te achterhalen waar het beste de leeftijd van 18 jaar wordt gecontroleerd en bij welke verkopers het minder goed gaat. Lees hier meer over het laatste nalevingsonderzoek uit 2022.  

In 2026 beginnen we met de voorbereiding van het nieuwe tweejaarlijkse nalevingsonderzoek, dat vanaf het najaar zal plaatsvinden. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door een extern bureau. 


Stichting NIX18 in Utrecht 
Is opgericht voor en door horecaondernemers. De stichting zet zich in om horecabedrijven te helpen dat ze geen alcohol verkopen aan jongeren onder de 18 jaar. De stichting laat een bedrijf (Bureau Objectief) controles met testkopers uitvoeren bij de deelnemers van de stichting. Als de deelnemers het goed doen, krijgen ze een groene kaart. Als ze het niet goed doen, krijgen ze een rode kaart en tips hoe ze de situatie kunnen verbeteren. We voeren geen eigen leeftijdscontroles uit bij de deelnemers waar het goed gaat. Deze krijgen alleen de controles van de stichting. We controleren wel bij de deelnemers die drie rode kaarten of meer hebben. Op deze manier zorgen we ervoor dat bedrijven extra blijven letten op de leeftijdsgrens.   

Er zijn 36 horecabedrijven die deelnemen aan de stichting. De doelstelling is om een nalevingspercentage van 70% te hebben.  In 2025 heeft 87% van deze bedrijven zich gehouden aan NIX18. Dit percentage is hoger dan het gemiddelde in onze regio en het hele land.   

In 2025 hebben we het vernieuwde convenant met Stichting NIX18 ondertekend om de naleving van de alcoholleeftijdsgrens te versterken. In 2026 evalueren we het vernieuwde convenant.